Wettelijk verplichte opleidingen voor de sector chemie en petrochemie

Artikel 15 van de Arbeidsomstandighedenwet verplicht elke werkgever bedrijfshulpverleners aan te wijzen die kunnen handelen bij brand, ongeval en ontruiming. Het aantal en de opleiding worden bepaald door de risico-inventarisatie en -evaluatie van de organisatie.

De Arbeidsomstandighedenwet verplicht de werkgever tot het organiseren van eerste hulp. Bij een hartstilstand telt elke minuut: reanimatie en een AED binnen zes minuten bepalen de overlevingskans.

Artikel 13 van de Arbeidsomstandighedenwet verplicht elke werkgever ten minste een preventiemedewerker aan te wijzen. Daarnaast is een getoetste risico-inventarisatie en -evaluatie verplicht op grond van artikel 5.

Hoofdstuk 5 van het Arbobesluit verplicht de werkgever fysieke overbelasting te voorkomen. Klachten aan rug, nek en schouders zijn in Nederland de belangrijkste oorzaak van langdurig verzuim.

Opdrachtgevers in bouw, industrie en infra eisen vrijwel zonder uitzondering een geldig VCA-diploma van iedereen die hun terrein betreedt. De Arbeidsomstandighedenwet verplicht de werkgever bovendien tot voorlichting en onderricht over de risico's van het werk, en het VCA-diploma is in de praktijk het bewijsstuk waarmee die verplichting wordt aangetoond.

Voor risicovolle werkzaamheden in de (petro)chemie hanteert de sector de SSVV Opleidingengids Petrochemie. Contractors worden aan de poort op deze kwalificaties gecontroleerd, en zonder geldig SOG-diploma komt een monteur de installatie niet op.

Hoofdstuk 4 van het Arbobesluit verplicht de werkgever de blootstelling aan gevaarlijke stoffen te beoordelen en te beheersen. Voor chroom-6, kwartsstof en diisocyanaten gelden daarnaast specifieke verplichtingen, met grenswaarden en registratieplicht.

Richtlijn 1999/92/EG, in de markt bekend als ATEX 153, verplicht werkgevers tot een explosieveiligheidsdocument en tot onderricht van iedereen die in een zone met explosiegevaar werkt. Voor materieel in die zones geldt daarnaast ATEX 114.

Artikel 3.5g van het Arbobesluit stelt strikte eisen aan het betreden van besloten ruimten. Zuurstofgebrek, toxische en explosieve atmosferen zijn niet waarneembaar zonder meting, en juist bij reddingspogingen vallen de meeste slachtoffers.

NEN 3140 is de uitwerking van de zorgplicht uit de Arbeidsomstandighedenwet voor elektrische installaties. De werkgever wijst medewerkers schriftelijk aan als Voldoende Onderricht Persoon, Vakbekwaam Persoon, werkverantwoordelijke of installatieverantwoordelijke. Een certificaat alleen verleent geen bevoegdheid; de aanwijzing hoort erbij.

Hoofdstuk 7 van het Arbobesluit en de Machinerichtlijn stellen eisen aan het veilig stellen van arbeidsmiddelen. Onvoldoende energieborging bij onderhoud leidt tot ernstige ongevallen; een sluitende procedure voor uitschakelen en vergrendelen is daarom onmisbaar.

Voor hijsmachines vanaf 10 tonmeter op een bouwplaats is een TCVT-registratie wettelijk verplicht op grond van artikel 7.32 van het Arbobesluit. De Nederlandse Arbeidsinspectie handhaaft hierop en het register wordt beheerd door TCVT RA.

Een groot deel van de hijsongevallen ontstaat niet bij de machinist maar bij het aanslaan van de last. Kennis van lastberekening, aanslagmiddelen en communicatie met de machinist is daarom onmisbaar voor iedereen die bij hijswerk betrokken is.

Vallen van hoogte is jaar na jaar de belangrijkste oorzaak van dodelijke arbeidsongevallen in Nederland. Het Arbobesluit schrijft een arbeidshygienische strategie voor bij het kiezen van arbeidsmiddel en beschermingsmiddel: eerst wegnemen, dan collectief beveiligen, pas daarna persoonlijke valbeveiliging.

De Richtlijn Steigers en het Arbobesluit stellen eisen aan montage, inspectie en gebruik van steigers. Een niet gekeurde of verkeerd opgebouwde steiger is een direct gevaar voor iedereen op de bouwplaats, niet alleen voor de monteur.

Voor het vervoer van gevaarlijke stoffen geldt het ADR, met een eigen certificaatplicht voor de chauffeur en een veiligheidsadviseur voor het bedrijf. Daarnaast stelt de wet eisen aan ladingzekering en aan het gebruik van de tachograaf.