Wettelijk verplichte opleidingen voor de sector milieu, water, afval en recycling

Artikel 15 van de Arbeidsomstandighedenwet verplicht elke werkgever bedrijfshulpverleners aan te wijzen die kunnen handelen bij brand, ongeval en ontruiming. Het aantal en de opleiding worden bepaald door de risico-inventarisatie en -evaluatie van de organisatie.

De Arbeidsomstandighedenwet verplicht de werkgever tot het organiseren van eerste hulp. Bij een hartstilstand telt elke minuut: reanimatie en een AED binnen zes minuten bepalen de overlevingskans.

Artikel 13 van de Arbeidsomstandighedenwet verplicht elke werkgever ten minste een preventiemedewerker aan te wijzen. Daarnaast is een getoetste risico-inventarisatie en -evaluatie verplicht op grond van artikel 5.

Hoofdstuk 5 van het Arbobesluit verplicht de werkgever fysieke overbelasting te voorkomen. Klachten aan rug, nek en schouders zijn in Nederland de belangrijkste oorzaak van langdurig verzuim.

Opdrachtgevers in bouw, industrie en infra eisen vrijwel zonder uitzondering een geldig VCA-diploma van iedereen die hun terrein betreedt. De Arbeidsomstandighedenwet verplicht de werkgever bovendien tot voorlichting en onderricht over de risico's van het werk, en het VCA-diploma is in de praktijk het bewijsstuk waarmee die verplichting wordt aangetoond.

Artikel 3.5g van het Arbobesluit stelt strikte eisen aan het betreden van besloten ruimten. Zuurstofgebrek, toxische en explosieve atmosferen zijn niet waarneembaar zonder meting, en juist bij reddingspogingen vallen de meeste slachtoffers.

Hoofdstuk 4 van het Arbobesluit verplicht de werkgever de blootstelling aan gevaarlijke stoffen te beoordelen en te beheersen. Voor chroom-6, kwartsstof en diisocyanaten gelden daarnaast specifieke verplichtingen, met grenswaarden en registratieplicht.

Richtlijn 1999/92/EG, in de markt bekend als ATEX 153, verplicht werkgevers tot een explosieveiligheidsdocument en tot onderricht van iedereen die in een zone met explosiegevaar werkt. Voor materieel in die zones geldt daarnaast ATEX 114.

Artikel 7.17c van het Arbobesluit bepaalt dat de werkgever arbeidsmiddelen alleen laat bedienen door werknemers die daarvoor specifiek zijn onderricht. Intern transport is een van de grootste bronnen van arbeidsongevallen in magazijn en productie.

Grondverzetmachines vallen onder artikel 7.17c van het Arbobesluit: alleen specifiek onderrichte werknemers mogen ze bedienen. Bij graafwerk komt daar de WIBON bij, met de verplichting tot een KLIC-melding.

Voor hijsmachines vanaf 10 tonmeter op een bouwplaats is een TCVT-registratie wettelijk verplicht op grond van artikel 7.32 van het Arbobesluit. De Nederlandse Arbeidsinspectie handhaaft hierop en het register wordt beheerd door TCVT RA.

Voor het vervoer van gevaarlijke stoffen geldt het ADR, met een eigen certificaatplicht voor de chauffeur en een veiligheidsadviseur voor het bedrijf. Daarnaast stelt de wet eisen aan ladingzekering en aan het gebruik van de tachograaf.

Werken langs de weg vraagt maatregelen volgens CROW 96b en CROW 400. Onbeschermd werken in een werkvak is een van de gevaarlijkste situaties in de infrasector, en de verkeersmaatregelen moeten door daartoe opgeleide mensen worden ingericht.

Hoofdstuk 7 van het Arbobesluit en de Machinerichtlijn stellen eisen aan het veilig stellen van arbeidsmiddelen. Onvoldoende energieborging bij onderhoud leidt tot ernstige ongevallen; een sluitende procedure voor uitschakelen en vergrendelen is daarom onmisbaar.

NEN 3140 is de uitwerking van de zorgplicht uit de Arbeidsomstandighedenwet voor elektrische installaties. De werkgever wijst medewerkers schriftelijk aan als Voldoende Onderricht Persoon, Vakbekwaam Persoon, werkverantwoordelijke of installatieverantwoordelijke. Een certificaat alleen verleent geen bevoegdheid; de aanwijzing hoort erbij.