
Wettelijk verplichte opleidingen voor de sector overheid en gemeenten
À propos
De overheid biedt in Nederland werk aan ongeveer 1,1 miljoen mensen bij het Rijk, 12 provincies, ruim 340 gemeenten en 21 waterschappen, aangevuld met uitvoeringsorganisaties, veiligheidsregio's en gemeenschappelijke regelingen. De gemeentelijke praktijk kent de grootste spreiding aan risico's die denkbaar is: een middelgrote gemeente beheert tegelijk een gemeentewerf, het rioolstelsel, de openbare verlichting, groenvoorziening, zwembaden, sporthallen, begraafplaatsen, markten en handhaving in de openbare ruimte.
1,1 M
werkenden bij de overheid
14
ongevallen per 1.000 werknemers
340+
gemeenten
De technische diensten stapelen de risico's van hun private tegenhangers op elkaar. Ploegen van de gemeentewerf werken aan openbare verlichting, riolering en waterleidingen en hebben daarvoor een schriftelijke aanwijzing volgens NEN 3140 nodig, kwalificatie voor het betreden van besloten ruimten op grond van artikel 3.5g van het Arbobesluit, en maatregelen voor werken langs de weg volgens CROW 96b en CROW 400. Bij mechanisch grondroeren verplicht de WIBON tot een KLIC-melding, uitgewerkt in CROW 500.
De groenvoorziening zet motorkettingzagen, bosmaaiers en hoogwerkers in, die op grond van artikel 7.17c van het Arbobesluit alleen door specifiek onderrichte medewerkers mogen worden bediend, en werkt met gewasbeschermingsmiddelen waarvoor een spuitlicentie geldt. Shovels, minigravers en veegmachines vallen onder dezelfde bepaling. Zwembaden, sporthallen en scholen vragen een op de risico-inventarisatie afgestemde bedrijfshulpverlening op grond van artikel 15 van de Arbeidsomstandighedenwet, met geoefende ontruiming. Ploegen bij riolering, begraafplaatsen en afvalinzameling lopen daarnaast biologische risico's en het risico van agressie. Werken aan gemeentelijk vastgoed van voor 1994 raakt aan asbest en, bij vooroorlogse panden, aan loodhoudende verf.
Les principaux risques à connaître
Artikel 15 van de Arbeidsomstandighedenwet verplicht elke werkgever bedrijfshulpverleners aan te wijzen die kunnen handelen bij brand, ongeval en ontruiming. Het aantal en de opleiding worden bepaald door de risico-inventarisatie en -evaluatie van de organisatie.
De Arbeidsomstandighedenwet verplicht de werkgever tot het organiseren van eerste hulp. Bij een hartstilstand telt elke minuut: reanimatie en een AED binnen zes minuten bepalen de overlevingskans.
Artikel 13 van de Arbeidsomstandighedenwet verplicht elke werkgever ten minste een preventiemedewerker aan te wijzen. Daarnaast is een getoetste risico-inventarisatie en -evaluatie verplicht op grond van artikel 5.
Hoofdstuk 5 van het Arbobesluit verplicht de werkgever fysieke overbelasting te voorkomen. Klachten aan rug, nek en schouders zijn in Nederland de belangrijkste oorzaak van langdurig verzuim.
Opdrachtgevers in bouw, industrie en infra eisen vrijwel zonder uitzondering een geldig VCA-diploma van iedereen die hun terrein betreedt. De Arbeidsomstandighedenwet verplicht de werkgever bovendien tot voorlichting en onderricht over de risico's van het werk, en het VCA-diploma is in de praktijk het bewijsstuk waarmee die verplichting wordt aangetoond.
NEN 3140 is de uitwerking van de zorgplicht uit de Arbeidsomstandighedenwet voor elektrische installaties. De werkgever wijst medewerkers schriftelijk aan als Voldoende Onderricht Persoon, Vakbekwaam Persoon, werkverantwoordelijke of installatieverantwoordelijke. Een certificaat alleen verleent geen bevoegdheid; de aanwijzing hoort erbij.
Artikel 3.5g van het Arbobesluit stelt strikte eisen aan het betreden van besloten ruimten. Zuurstofgebrek, toxische en explosieve atmosferen zijn niet waarneembaar zonder meting, en juist bij reddingspogingen vallen de meeste slachtoffers.
Grondverzetmachines vallen onder artikel 7.17c van het Arbobesluit: alleen specifiek onderrichte werknemers mogen ze bedienen. Bij graafwerk komt daar de WIBON bij, met de verplichting tot een KLIC-melding.
De Wet informatie-uitwisseling bovengrondse en ondergrondse netten verplicht een KLIC-melding bij mechanisch grondroeren en zorgvuldig handelen op basis van de ontvangen gegevens. CROW 500 werkt dat uit in rollen en verantwoordelijkheden.
Werken langs de weg vraagt maatregelen volgens CROW 96b en CROW 400. Onbeschermd werken in een werkvak is een van de gevaarlijkste situaties in de infrasector, en de verkeersmaatregelen moeten door daartoe opgeleide mensen worden ingericht.
Artikel 7.17c van het Arbobesluit bepaalt dat de werkgever arbeidsmiddelen alleen laat bedienen door werknemers die daarvoor specifiek zijn onderricht. Intern transport is een van de grootste bronnen van arbeidsongevallen in magazijn en productie.
Vallen van hoogte is jaar na jaar de belangrijkste oorzaak van dodelijke arbeidsongevallen in Nederland. Het Arbobesluit schrijft een arbeidshygienische strategie voor bij het kiezen van arbeidsmiddel en beschermingsmiddel: eerst wegnemen, dan collectief beveiligen, pas daarna persoonlijke valbeveiliging.
Hoofdstuk 4 van het Arbobesluit verplicht de werkgever de blootstelling aan gevaarlijke stoffen te beoordelen en te beheersen. Voor chroom-6, kwartsstof en diisocyanaten gelden daarnaast specifieke verplichtingen, met grenswaarden en registratieplicht.
Asbestwerkzaamheden zijn strikt gereglementeerd in hoofdstuk 4 van het Arbobesluit. Voor de gecertificeerde functies verlopen opleiding, examen en certificatie volgens de certificatieschema's die door Stichting Ascert worden beheerd.
Lood is een reprotoxische stof. Hoofdstuk 4 van het Arbobesluit verplicht de werkgever tot beheersmaatregelen en tot voorlichting van iedereen die eraan kan worden blootgesteld, in het bijzonder bij renovatie en onderhoud van oudere panden.
Les enjeux de demain...
De Arbeidsomstandighedenwet geldt onverkort voor de overheid en stelt bestuursorganen gelijk aan private werkgevers. De persoonlijke verantwoordelijkheid van de leidinggevende aan wie taken zijn opgedragen, is daarbij rechtstreeks en niet naar de organisatie als geheel te verplaatsen. Een getoetste RI&E met plan van aanpak en een aangewezen preventiemedewerker zijn wettelijk verplicht.
Budgetdruk en de spreiding van de diensten over veel locaties bemoeilijken een gelijkmatige uitrol van onderricht. Het bundelen van expertise in gemeenschappelijke regelingen en omgevingsdiensten is een gangbaar antwoord. De grote investeringsprogramma's rond woningbouw, klimaatadaptatie, verduurzaming van maatschappelijk vastgoed en de vervanging van bruggen en kades doen het aantal technische werkzaamheden en de bijbehorende risico's sterk toenemen.
Les + Certalis
Votre satisfaction est notre plus grande récompense.
Documents 100% digitalisés
Accès gratuit à la plateforme 24/7
Réservations réactives en un clic
Conformité des employés sans stress
Qualité de formation reconnue
Support client humain et réactif
Questions fréquentes
Trouvez les réponses aux questions les plus fréquemment posées.
Vous n'avez toujours pas votre réponse ?
Contactez l'un de nos conseillers.
Certalis vous accompagne de bout en bout dans la gestion de vos formations sécurité en entreprise. Réservez vos formations réglementaires en un clic, créez des contenus de sensibilisation, et suivez la conformité de vos employés. Centralisez l'ensemble de vos documents dans votre espace en ligne.
Oui, nous offrons des formations personnalisées qui peuvent être dispensées directement sur votre lieu de travail. Ces formations sur mesure permettent de traiter les cas spécifiques à votre environnement et de minimiser le temps passé hors du site de production. Notre équipe est à votre service pour discuter de votre besoin et adapter les formations à votre entreprise.
Faites vos demandes de réservation directement depuis votre Espace Certalis et obtenez des devis personnalisés en quelques heures.
Connectez-vous gratuitement sur notre plateforme en ligne et réservez les formations qu'il vous faut en un clic.
Nous gérons tout l'administratif associé. Nous sommes à votre disposition pour vous conseiller les formations les plus adaptées à vos besoins.
Vous n'avez toujours pas votre réponse ?
Contactez l'un de nos conseillers.

.png)












