Wettelijk verplichte opleidingen voor de sector maritiem, havens en offshore
Over deze sector
De maritieme sector, havens en offshore bieden in Nederland werk aan ongeveer 90.000 mensen. De haven van Rotterdam is de grootste van Europa, aangevuld met Amsterdam, Vlissingen, Moerdijk en Eemshaven. De scheepsbouw kent wereldspelers als Damen Shipyards en Royal IHC, de waterbouw Boskalis en Van Oord, en de offshore-installatie Heerema en Allseas met de grootste kraanschepen ter wereld. De Nederlandse offshore-industrie schuift daarbij snel op van olie en gas naar de installatie en het onderhoud van windparken op zee. De binnenvaart vormt met de Rijncorridor een aanvullende pijler.
90 K
werkenden in Nederland
27
ongevallen per 1.000 werknemers
Rotterdam
grootste haven van Europa
Het werk aan boord kent eigen kaders. Het STCW-verdrag van de IMO stelt de minimumeisen aan de opleiding van zeevarenden; zonder de vereiste certificaten kan een opvarende niet monsteren, en de Inspectie Leefomgeving en Transport ziet toe op de erkende opleidingsinstituten. Voor werk op een offshore-installatie geldt een erkende veiligheidstraining als toegangseis, in Nederland volgens de NOGEPA-standaarden en internationaal volgens OPITO, met oefeningen in een verwarmd oefenbad en op een brandveld. Voor windparken op zee is het GWO-certificaat de toegangseis, geregistreerd in de WINDA-database.
In de haven bepalen containerkranen, straddle carriers en portaalkranen het beeld; de bediening valt onder de eisen voor hijsen en verticaal transport en het aanslaan van lasten vraagt een eigen kwalificatie. Onderhoud aan kranen tot tientallen meters hoogte vraagt de arbeidshygiënische strategie van het Arbobesluit. De overslag van gevaarlijke stoffen vraagt kennis van het ADR en de IMDG-code. Op werven en in reparatiebedrijven komen lassen, conserveren en isoleren samen met het betreden van dubbele bodems, tanks en machinekamers volgens artikel 3.5g van het Arbobesluit; oudere schepen bevatten regelmatig asbest, waarvoor de persoonscertificaten van de Ascert-schema's gelden.
De belangrijkste risico's herkennen
Artikel 15 van de Arbeidsomstandighedenwet verplicht elke werkgever bedrijfshulpverleners aan te wijzen die kunnen handelen bij brand, ongeval en ontruiming. Het aantal en de opleiding worden bepaald door de risico-inventarisatie en -evaluatie van de organisatie.
De Arbeidsomstandighedenwet verplicht de werkgever tot het organiseren van eerste hulp. Bij een hartstilstand telt elke minuut: reanimatie en een AED binnen zes minuten bepalen de overlevingskans.
Artikel 13 van de Arbeidsomstandighedenwet verplicht elke werkgever ten minste een preventiemedewerker aan te wijzen. Daarnaast is een getoetste risico-inventarisatie en -evaluatie verplicht op grond van artikel 5.
Hoofdstuk 5 van het Arbobesluit verplicht de werkgever fysieke overbelasting te voorkomen. Klachten aan rug, nek en schouders zijn in Nederland de belangrijkste oorzaak van langdurig verzuim.
Opdrachtgevers in bouw, industrie en infra eisen vrijwel zonder uitzondering een geldig VCA-diploma van iedereen die hun terrein betreedt. De Arbeidsomstandighedenwet verplicht de werkgever bovendien tot voorlichting en onderricht over de risico's van het werk, en het VCA-diploma is in de praktijk het bewijsstuk waarmee die verplichting wordt aangetoond.
Het STCW-verdrag van de IMO stelt de minimumeisen aan de opleiding van zeevarenden. Zonder de vereiste certificaten kan een opvarende niet monsteren. Sinds 1 juli 2025 eist de Inspectie Leefomgeving en Transport bovendien instituterkenning voor de opleider.
Voor werk op een offshore-installatie geldt een erkende veiligheidstraining als toegangseis. In Nederland volgens de NOGEPA-standaarden, internationaal volgens OPITO. Beide vragen oefeningen in een verwarmd oefenbad en op een brandbaan.
De Global Wind Organisation is opgericht door turbinefabrikanten en windparkeigenaren. Zonder geldig GWO-certificaat, geregistreerd in de WINDA-database, komt een technicus niet op een windpark.
Voor hijsmachines vanaf 10 tonmeter op een bouwplaats is een TCVT-registratie wettelijk verplicht op grond van artikel 7.32 van het Arbobesluit. De Nederlandse Arbeidsinspectie handhaaft hierop en het register wordt beheerd door TCVT RA.
Een groot deel van de hijsongevallen ontstaat niet bij de machinist maar bij het aanslaan van de last. Kennis van lastberekening, aanslagmiddelen en communicatie met de machinist is daarom onmisbaar voor iedereen die bij hijswerk betrokken is.
Vallen van hoogte is jaar na jaar de belangrijkste oorzaak van dodelijke arbeidsongevallen in Nederland. Het Arbobesluit schrijft een arbeidshygienische strategie voor bij het kiezen van arbeidsmiddel en beschermingsmiddel: eerst wegnemen, dan collectief beveiligen, pas daarna persoonlijke valbeveiliging.
Artikel 3.5g van het Arbobesluit stelt strikte eisen aan het betreden van besloten ruimten. Zuurstofgebrek, toxische en explosieve atmosferen zijn niet waarneembaar zonder meting, en juist bij reddingspogingen vallen de meeste slachtoffers.
Hoofdstuk 4 van het Arbobesluit verplicht de werkgever de blootstelling aan gevaarlijke stoffen te beoordelen en te beheersen. Voor chroom-6, kwartsstof en diisocyanaten gelden daarnaast specifieke verplichtingen, met grenswaarden en registratieplicht.
Asbestwerkzaamheden zijn strikt gereglementeerd in hoofdstuk 4 van het Arbobesluit. Voor de gecertificeerde functies verlopen opleiding, examen en certificatie volgens de certificatieschema's die door Stichting Ascert worden beheerd.
NEN 3140 is de uitwerking van de zorgplicht uit de Arbeidsomstandighedenwet voor elektrische installaties. De werkgever wijst medewerkers schriftelijk aan als Voldoende Onderricht Persoon, Vakbekwaam Persoon, werkverantwoordelijke of installatieverantwoordelijke. Een certificaat alleen verleent geen bevoegdheid; de aanwijzing hoort erbij.
Artikel 7.17c van het Arbobesluit bepaalt dat de werkgever arbeidsmiddelen alleen laat bedienen door werknemers die daarvoor specifiek zijn onderricht. Intern transport is een van de grootste bronnen van arbeidsongevallen in magazijn en productie.
Voor het vervoer van gevaarlijke stoffen geldt het ADR, met een eigen certificaatplicht voor de chauffeur en een veiligheidsadviseur voor het bedrijf. Daarnaast stelt de wet eisen aan ladingzekering en aan het gebruik van de tachograaf.
Richtlijn 1999/92/EG, in de markt bekend als ATEX 153, verplicht werkgevers tot een explosieveiligheidsdocument en tot onderricht van iedereen die in een zone met explosiegevaar werkt. Voor materieel in die zones geldt daarnaast ATEX 114.
.avif)
Les enjeux de demain...
De verduurzaming van de haven vraagt omvangrijke investeringen: walstroom voor afgemeerde schepen, de omschakeling van vloten naar LNG, methanol, ammoniak en waterstof, en de opbouw van importterminals. Die technische omslag brengt nieuwe risico's mee door cryogene vloeistoffen, zones met explosiegevaar en de hoge toxiciteit van ammoniak, waarvoor het personeel apart moet worden gekwalificeerd.
De omslag van olie en gas naar offshore wind verloopt in Nederland snel: de doelstellingen voor windvermogen op de Noordzee behoren tot de hoogste van Europa. Dat verschuift de opleidingsvraag van NOGEPA en OPITO naar GWO, en creëert een structureel tekort aan gecertificeerde offshore-technici. Voor de zeevaart blijft de internationale regeldruk toenemen via de emissie-eisen van de IMO, terwijl de Inspectie Leefomgeving en Transport sinds 2025 aanvullende eisen stelt aan de erkenning van opleidingsinstituten.
Les + Certalis
Votre satisfaction est notre plus grande récompense.
.svg){kind=small}
Documents 100% digitalisés
Accès gratuit à la plateforme 24/7
Réservations réactives en un clic
Conformité des employés sans stress
Qualité de formation reconnue
Support client humain et réactif
Questions fréquentes
Trouvez les réponses aux questions les plus fréquemment posées.
Vous n'avez toujours pas votre réponse ?
Contactez l'un de nos conseillers.
Het examen kan in meerdere talen worden afgenomen. Vermeld de gewenste taal bij uw aanvraag, dan plannen wij het juiste examen in.
Een VCA-diploma is tien jaar geldig en wordt automatisch geregistreerd in het Centraal Diploma Register.
B-VCA is voor uitvoerende medewerkers. VOL-VCA is voor leidinggevenden en zzp’ers. VIL-VCU is voor intercedenten en leidinggevenden in de uitzendbranche.
VCA is geen wettelijke verplichting, maar opdrachtgevers in bouw, industrie, techniek en logistiek eisen het vrijwel altijd voordat iemand het terrein op mag.
Op werkdagen ontvangt u binnen 2 uur een vrijblijvende offerte van uw vaste contactpersoon.
Ja. Met een incompany-sessie oefent uw team in het eigen pand. Vanaf ongeveer 8 deelnemers is dat meestal voordeliger.
De basisopleiding is voor nieuwe BHV’ers. De herhaling is voor BHV’ers met een geldig of recent verlopen certificaat en duurt korter.
In de praktijk één jaar. Daarom plannen wij een jaarlijkse herhaling vóór de vervaldatum.
Ja. De Arbowet verplicht elke werkgever met personeel om bedrijfshulpverlening te organiseren. Hoeveel BHV’ers u nodig hebt, volgt uit uw risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E).
Ja, wij bieden opleidingen op maat aan die rechtstreeks bij u op de werkvloer gegeven kunnen worden. Met deze maatwerkopleidingen behandelen we situaties die specifiek zijn voor uw werkomgeving, en blijven uw medewerkers zo kort mogelijk weg van de productie. Ons team bespreekt graag uw wensen en stemt de opleidingen af op uw bedrijf.
Vraag uw boekingen rechtstreeks aan via uw Certalis-omgeving en ontvang binnen enkele uren een offerte op maat.
Log gratis in op ons online platform en boek de opleidingen die u nodig hebt met één klik.
Wij regelen de volledige administratie. Ons team adviseert u graag over de opleidingen die het best bij uw behoeften passen.
Vous n'avez toujours pas votre réponse ?
Contactez l'un de nos conseillers.